การจัดสวน (มุมมองส่วนตัว)  ว่าด้วยเรื่องสวนๆที่ควรจะสวย

จัดสวน เป็นอีกอาชีพที่เรารักและรับทำ และเป็นข้อได้เปรียบไป เพราะกลายเป็นว่าเราทำได้ทั้งเรื่องบ้านและเรื่องจัดสวน และมีความรู้ควบคู่กันไปทั้ง 2 ด้าน ทำให้บริการแก่ทุกๆท่านได้ครบวงจรจริงๆ
พูดถึงจัดสวน หลายท่านก็มักนึกถึงแต่แค่การปลูกต้นไม้ และก็นึกว่า อย่าไปให้ความสำคัญกับมันมากเลย หรือเอาเงินไปปลูกบ้าน หรือ ทำภายในหมดแล้ว เลยหมดงบแล้วกับการจัดสวน…
แต่คนที่ให้ความสำคัญกับการจัดสวนก็ยังมีเยอะนะครับ ทำให้เขามีอะไรที่แปลกๆไปด้วย

ที่จริงแล้วการจัดสวนคือการสร้างภูมิทัศน์ในบริเวณบ้านคุณให้ร่มรื่นสวยงาม สวนที่ดีต้องสามารถใช้งานและตอบสนองประโยชน์ใช้สอยของคุณ เปรียบเสมือนบ้านอีกหลังที่อยู่ภายนอกโดยมีท้องฟ้าเป็นหลังคา แถมแก้มุมมองที่ไม่สวยงามให้กลับมาสวยได้อีกด้วย แต่นั่นต้องเป็นนักออกแบบจัดภูมิทัศน์ จัดสวนจริงๆไม่ใช่ตาสีตาสาที่ขายแต่ต้นไม้ครับ

คนที่รับจัดสวนเขามีกี่กลุ่มล่ะ ? เล่ากันง่ายๆ หลักๆก็แบ่งเป็น 2กลุ่ม

กลุ่มแรก  เลยก็กลุ่มที่จบด้านนี้มาโดยตรง  อาจจะออกแบบอย่างเดียว หรือออกแบบจัดสวนแล้วรับจัดสวนไปด้วย
กลุ่มที่สอง  ก็เป็นร้านขายต้นไม้หรือ  ผู้รับเหมาตัดหญ้าตัดต้นไม้และรับจัดสวนตามแบบด้วย

การจัดสวนของมืออาชีพจริงๆ  ที่ร่ำเรียนมาทางด้านนี้นั้น  แตกต่างอย่างไรกับการจัดสวนของพวกร้านขายต้นไม้หรือจัดกันเองล่ะ?
การจัดสวนของมืออาชีพนั้น มันไม่ใช่เพียงแค่การปลูกต้นไม้กับอุปกรณ์ตกแต่ง นอกจากที่ต้องสามารถถ่ายทอดความต้องการของผู้อยู่อาศัยลงไปแล้ว แต่สวนที่ดีต้องเป็นการสร้างพื้นที่ใช้สอยเพื่อให้เกิดประโยชน์การใช้งาน รวมทั้งการแก้ไขหรือปรับปรุงมุมมองที่เป็นจุดที่ไม่สวยงามให้กลับกลายมาเป็นจุดเด่นและมุมโชว์ของบ้านได้ ตลอดจนมีการจัดเรื่องราวภายในสวนให้สามารถชักจูงให้เข้าไปสัมผัส และมีกิจกรรมร่วม คำนึงถึงการเชื่อมต่อพื้นที่การใช้งานของ space ภายในบ้านสู่ภายนอกบ้าน แก้ไขและแก้ปัญหาต่าง ๆ ของพื้นที่ เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อม ที่สวยและสัมผัสได้ แถมยังต้องสามารถออกแบบให้คุณเห็นภาพเสมือนจริงได้อีกด้วย แน่นอนแหละ ร้านขายต้นไม้ จะทำได้ไหม?
นอกจากนั้นยังต้องสร้างและปรับสภาวะแวดล้อมรอบๆบ้านทำให้รอบๆบ้านโดยคำนึงถึงทิศทางแดดลม เพื่อสร้างร่มเงา เพื่อช่วยลดความร้อนให้กับอาคาร ทำให้สภาพแวดล้อมรอบๆบ้านของท่านให้เย็นสบาย ตามหลักทฤษฏีของ Landscape Planning for Energy Conservation เพื่อให้รอบๆและภายในบ้านของท่านเย็นสบาย ทำให้สามารถช่วยลดการใช้พลังงานจากเครื่องปรับอากาศ ช่วยให้ท่านประหยัดค่าไฟภายในบ้านได้มากขึ้นอีกด้วย

นั่นคือการจัดสวนของมืออาชีพจริงๆที่จบออกมาทางด้านนี้จริงๆ  พูดแล้วเหมือนโกหกแต่ทำได้จริงๆนะครับ ที่สำคัญคุณต้องให้งบประมาณกับมันด้วย
แล้วร้านขายต้นไม้ทั่วๆไป หรือมือสมัครเล่นที่ ที่ขึ้นป้ายว่ารับจัดสวนล่ะ? ส่วนใหญ่กลุ่มนี้จะเน้นเรื่องต้นไม้เป็นหลัก แต่ไม่ค่อยคิดและให้ความสำคัญเรื่องของการแก้ภูมิทัศน์ต่างๆ จะมองแต่ต้นไม้อย่างเดียว ไม่มีการออกแบบที่มาจากทฤษฎี เพราะเขาไม่ได้ร่ำไม่ได้เรียนมาทางนี้นี่นา ส่วนใหญ่มาจากประสบการณ์

ต่างกันอย่างไร ลองดูผลงานเทียบกันระหว่าง2กลุ่มนี้ คุณก็จะสามารถทราบได้อย่างไม่ต้องอธิบายเพิ่มอะไรอีกเลย โดยไม่ต้องดูอะไรมากมายครับ ให้ผลงานเป็นคำตอบแล้วกัน

สำหรับบางท่าน ที่ต้องการหาผู้จัดสวนที่ราคาต่ำที่สุดเท่าที่หาได้ คงต้องใช้บริการอย่างหลังเป็นหลัก เพราะเขาอาจไม่มีค่าของความคิด บางครั้งหลายท่านเลือกผู้รับจัดสวนเบื้องต้นด้วยการถามเทียบราคาว่า   “ปูหญ้าตรม.ล่ะเท่าไหร่” เรียนเลยว่าถ้าคุณดูราคาเป็นหลักอย่างเดียว จากการปูหญ้า ชีวิตนี้คุณคงไม่มีทางได้สวนสวยๆแน่  เพราะคุณไปจ้างคนงานวันล่ะ 180 มาก็ปูหญ้าจัดสวนได้แล้ว แต่เขาจะทำให้คุณถูกวิธีและออกมาดีไหม ก็อีกเรื่อง?

แล้วนักจัดสวนอิสระ นักศึกษาหรือนักจัดสวนสมัครเล่นล่ะ จะทำออกมาได้ถูกกว่า บ.ดีๆไหม

นักจัดสวนกลุ่มนี้  ไม่มีคนงานเป็นของตัวเอง  เขาต้องไปจ้างผู้รับเหมาช่วงมาทำงานให้อีกต่อ   ทำให้ต้องโดนบวกราคาเพิ่มหลายต่อ  แล้วช่างที่รับเหมาช่วงยังไม่มีการลงทุนเรื่องเครื่องมือดีๆ   ควบคุมช่างและมาตรฐานงานไม่ได้

แล้วคุณคิดว่า งานจะออกมาถูกและดีกว่า บ. ที่มีคนงานของตัวเองเสมอไปหรือครับ?
คงให้ผลงานเป็นตัวเทียบเช่นกัน แต่เรื่องผลงานต้องระวังด้วยนะครับ

เพราะ ปัจจุบันที่มีการแข่งขันสูงทำให้มีผู้ประกอบการหลายๆราย นำภาพผลงานจัดสวนสวยๆจากหนังสือ หรือจาก Web Site ของต่างประเทศ หรือแม้กระทั่งผลงานคนอื่น มาลงประกอบใน Web Site หรือมาแอบอ้างว่าเป็นงาน ของตัวเองโดยไม่มีการแจ้งแหล่งที่มาที่ไป เพื่อให้ผู้ชมเข้าใจคิดว่าผลงานสวยๆนั้นเป็นผลงานของผู้ประกอบการรายนั้นเอง โดยไม่คำนึงถึงจรรยาบรรณของนักออกแบบมืออาชีพแต่อย่างใดเลย เรื่องนี้ยังคิดเองไม่ได้ และจะไปรับผิดชอบอะไรใครได้ครับ?
แล้วถ้าเราจะจ้างนักจัดสวนมาทำสวน  เราควรลงทุนกับเรื่องอะไรเป็นหลักล่ะ?

สวนหลักๆจะประกอบด้วย

1. ต้นไม้ใหญ่ที่เป็นต้นไม้หลัก
2. ต้นไม้พุ่มไม้คลุมดิน
3. งานhard scape เช่นระเบียงไม้ บ่อ และ อุปกรณ์ประกอบสวนต่างๆ

การจัดสวนตามบ้าน สิ่งที่จะอยู่กับเราไปนานๆ นั้นคือ ต้นไม้ใหญ่ และงาน hard scape นี่แหละ ต้นไม้พุ่มเล็กและต้นไม้คลุมดินที่สวยตอนแรกๆนั้น  ถ้าขาดการดูแลก็อยู่กลับเราได้ไม่นานหรอก ไม่นานก็ตายหมดแล้ว ซึ่งมีให้เห็นเป็นประจำ  ดังนั้นการลงทุนนั้นไปลงกับต้นไม้ใหญ่และ พวกงานhard space นี่แหละครับ เพราะนอกจากจะอยู่กลับเราได้นาน แล้วยังทำให้เราใช้งานสวนและทำให้บ้านเราไม่เหมือนใครได้อีกด้วย

แต่ทั้งหมดนี่ก็ขึ้นกับงบประมาณที่เราตั้งไว้ด้วยแหละครับ…

จำหลักไว้อย่างนะครับ สวนที่ดี ต้องสวยสัมผัสและใช้ประโยชน์ได้ ไม่ว่าเรื่องการใช้งาน สวย แก้ภูมิทัศน์  ช่วยให้บ้านไม่ร้อน และสร้างบรรยากาศที่ร่มรื่น

ขอจบเรื่องจัดสวนก่อนนะครับ ถ้ามีเวลาจะมาเขียนเพิ่มครับ